ताजा सुचना
समय १0:१0
सुजन अाचार्य
बागलुङ । प्राकृतिक सुन्दरता, उर्वर भूमि र प्रशस्त सम्भावना बोकेको जैमिनी नगरपालिका पछिल्लो समय बढ्दो बसाइँसराइको चुनौतीसँग जुधिरहेको छ। गाउँका बस्ती विस्तारै सुनसान बन्दै गएका छन् भने धेरै परिवार शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र सहज जीवनको खोजीमा सहरतर्फ बसाइँ सर्न थालेका छन्।
उपलब्ध तथ्यांकअनुसार पछिल्लो दुई वर्षमा जैमिनीबाट ४८२ घरपरिवारका १ हजार ७०९ जनाले गाउँ छाडेका छन्। बसाइँ सर्ने अधिकांश परिवार चितवन, नवलपरासी र बुटवललगायतका सहर तथा बजार क्षेत्रमा पुगेका छन्।
बसाइँसराइ बढ्नुका पछाडि रोजगारीको अभाव, गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको खोजी, युवा पुस्ताको वैदेशिक रोजगारी तथा सहरकेन्द्रित जीवनशैली प्रमुख कारणका रूपमा देखिएका छन्। गाउँमा कृषि गर्न कठिन हुनु, उत्पादनले उचित मूल्य नपाउनु र बाँदरले खेतीबालीमा पुर्याउने क्षतिले पनि धेरै परिवारलाई गाउँ छाड्न बाध्य बनाएको स्थानीयको भनाइ छ।
बसाइँसराइका कारण गाउँका खेतबारी बाँझिँदै गएका छन्। पुराना घरहरू जीर्ण बन्दै छन् भने कतिपय बस्तीमा जनसंख्या घट्दा सामाजिक तथा सांस्कृतिक गतिविधिसमेत प्रभावित हुन थालेका छन्। विद्यार्थीको अभावका कारण विद्यालय सञ्चालनमा समेत समस्या देखिन थालेको छ।
स्थानीय सरकारको विकास प्रयास हुँदाहुँदै पनि गाउँमै पर्याप्त रोजगारी र आयआर्जनका अवसर सिर्जना गर्न नसकिएसम्म बसाइँसराइ रोक्न कठिन हुने देखिन्छ। जैमिनीमा कृषि, पशुपालन, पर्यटन, साना उद्योग र स्थानीय उत्पादनलाई बजारसँग जोडेर युवालाई गाउँमै अवसर दिन सके बसाइँसराइको गति कम गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
“गाउँमा सम्भावना छ, तर सम्भावनालाई अवसरमा बदल्ने वातावरण आवश्यक छ। गाउँमै रोजगारी, राम्रो शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा र आम्दानीको सुनिश्चितता भए सहरतर्फ जाने क्रम घट्न सक्छ।”
अब जैमिनीको मुख्य चुनौती केवल सडक र भवन निर्माण गर्नु मात्र होइन, गाउँमै बस्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्नु हो। अन्यथा “सबै सहर पस्ने, गाउँ रित्तिने” अवस्था अझ गम्भीर बन्न सक्ने देखिन्छ।
